Waarom een sportmedisch onderzoek belangrijk is

Een goed sportmedisch onderzoek is niet alleen handig om blessures en gezondheidsproblemen te voorkomen. Het helpt ook om je sportprestaties te verbeteren. Hoe? Door je persoonlijke situatie in kaart te brengen en op basis daarvan een individueel advies te geven. Zo’n onderzoek bestaat uit verschillende onderdelen die we hieronder stap voor stap uitleggen.

De 3 onderdelen van een sportmedisch onderzoek

1. Sportmedische anamnese

Elk medisch onderzoek begint met een uitgebreid gesprek, een anamnese. Bij een sportmedisch onderzoek gaat het om jouw sportmedische anamnese. Hierin kijken we naar je algemene gezondheid, je sportactiviteiten en eventuele risico’s. Door jouw gegevens informatie te verzamelen, kan de arts een persoonlijk en veilig sportadvies geven.

Je krijgt vragen over: 

• Persoonlijke gegevens: zoals je naam, geboortedatum en biologisch geslacht
• Familiale geschiedenis: bijvoorbeeld hart- en vaatziekten in de familie
• Medische voorgeschiedenis: zoals een hartaandoening, epilepsie, diabetes, hiv, operaties , blessures, mentale problemen en ademhalingsklachten
• Sportbeoefening: welke sporten, op welk niveau, hoeveel uur per week,…
• Klachten tijdens het sporten: zoals duizeligheid, hartkloppingen of kortademigheid.
• Overige relevante gegevens: bijvoorbeeld eetgedrag, mentale weerbaarheid, medicatie, middelengebruik, rookgedrag en menstruatieproblemen

2. Sportmedisch lichamelijk onderzoek

Op basis van het gesprek (de anamnese) wordt een lichamelijk onderzoek opgesteld dat past bij jouw situatie. Er worden metingen en observaties gedaan, en daaruit volgt advies om gezondheidsproblemen te voorkomen.

De inhoud van het onderzoek hangt af van leeftijd, geslacht, sport en intensiteit. Zo ziet het onderzoek van een recreatieve duiker er anders uit dan dat van een topsporter in gymnastiek. Bij topsport gebeurt dit vaak multidisciplinair, waarbij verschillende (para)medici samenwerken.

Een sportmedisch onderzoek kan bestaan uit: Algemeen onderzoek: lengte, gewicht, buikomtrek, ogen, hart- en longgeluiden, bloeddruk (zoals je kent van bij de huisarts of het CLB) Sportspecifiek onderzoek: lichaamshouding, gewrichten, spieren, beweeglijkheid (orthopedisch onderzoek), functionele testen (rompstabiliteit, schouderstabiliteit, fietspositionering, …) en een hartonderzoek Aanvullende onderzoeken zoals een biomechanische analyse (bijvoorbeel loopanalyse), bloedonderzoek, inspanningstest en VO2 max

3. Sportmedisch verslag

Alle resultaten worden gebundeld in een sportmedisch verslag, inclusief advies. Het doel: blessures en gezondheidsproblemen door sport zo veel mogelijk voorkomen.

Afhankelijk van jouw situatie kan het advies gaan over:

• Blessurepreventie en oefenprogramma’s
• Trainingsrichtlijnen
• Vervolgonderzoek bij specialisten
• In zeldzame gevallen: afraden van sporten

Het verslag wordt normaal gesproken in je medisch dossier opgeslagen, zodat opvolging mogelijk is bij een andere arts. Als je sportorganisatie een sportmedisch geschiktheidsattest vereist, levert de arts dit na de anamnese en het lichamelijk onderzoek.

Voor wie is een sportmedisch onderzoek?

Ideaal gezien is een sportmedisch onderzoek voor iedereen nuttig, maar in de praktijk is dat niet altijd haalbaar. We adviseren vooral:

1. Beginnende sporters ouder dan 35 jaar

• • Verminderde belastbaarheid door zittend werk, levensstijl of stress
  • Risico op hart- en vaatziekten

2. Sporters met medische voorgeschiedenis of risicoprofiel

• • Diabetes, cholesterol, hoge bloeddruk, hartritmestoornissen
  • Klachten tijdens inspanning zoals flauwvallen of pijn op de borst
  • Familiegeschiedenis van hart- en vaatziekten
  • Ongezonde levensstijl, zoals roken
    

3. Sporters met een hoge trainingsbelasting

• • ≥ 4 keer per week sporten
  • Trainingen langer dan 45 minuten of meer dan 6 uur per week
  • Hoge hartslag tijdens inspanning (≥ 70–80% van max) 

4. Jonge sporters in groeispurt die veel sporten

• • Vanaf 11 jaar verandert het lichaam snel
  • Intensieve sport (> 8–10 uur/week of > 5 aaneengesloten dagen) verhoogt kans op overbelasting en blessures

5. Sporters met (terugkerende) blessures of klachten

• • Onderliggende oorzaken kunnen opgespoord en aangepakt worden

Sportkeuring.be Om een gepast en wetenschappelijk onderbouwd advies te geven, is er het online platform sportkeuring.be. Aan de hand van een vragenlijst worden jouw algemene gezondheids- en sportrisico’s in kaart gebracht en een persoonlijk advies geformuleerd over de aanbeveling van een sportmedisch onderzoek.   Ontdek de vragenlijst

Hoe vaak een sportmedisch onderzoek?

Het hangt af van jouw situatie:

• Bij gezondheidswijzigingen
• Bij nieuwe of intensievere sportdoelen
• Om de 4 jaar als algemene check

Sport je via een sportorganisatie? Raadpleeg eerst hun richtlijnen voor sportmedische geschiktheid. Ben je niet aangesloten? Gebruik dan de digitale vragenlijst Fit2sport.