Wat is een (kwalitatief) sportmedisch onderzoek?
Je hebt net een marathon achter de rug, of bent fanatiek aan het trainen voor een sportieve uitdaging. Vraag je je dan weleens af: hoe weet ik nu écht of mijn lichaam geschikt is voor deze belasting?
Waarom een sportmedisch onderzoek belangrijk is
Een goed sportmedisch onderzoek is niet alleen handig om blessures en gezondheidsproblemen te voorkomen. Het helpt ook om je sportprestaties te verbeteren.
Hoe? Door je persoonlijke situatie in kaart te brengen en op basis daarvan een individueel advies te geven. Zo’n onderzoek bestaat uit verschillende onderdelen die we hieronder stap voor stap uitleggen.
De 3 onderdelen van een sportmedisch onderzoek
1. Sportmedische anamnese
Elk medisch onderzoek begint met een uitgebreid gesprek, een anamnese. Bij een sportmedisch onderzoek gaat het om jouw sportmedische anamnese.
Je algemene gezondheid, je sportactiviteiten en eventuele risico’s worden in kaart gebracht. Door jouw gegevens informatie te verzamelen, kan de arts een persoonlijk en veilig sportadvies geven.
2. Sportmedisch lichamelijk onderzoek
Op basis van het gesprek (de anamnese) wordt een lichamelijk onderzoek opgesteld dat past bij jouw situatie. Er worden metingen en observaties gedaan, en daaruit volgt advies om gezondheidsproblemen te voorkomen.
De inhoud van het onderzoek hangt af van leeftijd, geslacht, sport en intensiteit. Zo ziet het onderzoek van een recreatieve duiker er anders uit dan dat van een topsporter in gymnastiek. Bij topsport gebeurt dit vaak multidisciplinair, waarbij verschillende (para)medici samenwerken.
3. Sportmedisch verslag
Alle resultaten worden gebundeld in een sportmedisch verslag, inclusief advies. Het doel: blessures en gezondheidsproblemen door sport zo veel mogelijk voorkomen.
Het verslag wordt normaal gesproken in je medisch dossier opgeslagen, zodat opvolging mogelijk is bij een andere arts. Als je sportorganisatie een sportmedisch geschiktheidsattest vereist, levert de arts dit na de anamnese en het lichamelijk onderzoek.
Voor wie?
Ideaal gezien is een sportmedisch onderzoek voor iedereen nuttig, maar in de praktijk is dat niet altijd haalbaar. We adviseren vooral:
1. Beginnende sporters ouder dan 35 jaar
-
- Verminderde belastbaarheid door zittend werk, levensstijl of stress
- Risico op hart- en vaatziekten
2. Sporters met medische voorgeschiedenis of risicoprofiel
-
- Diabetes, cholesterol, hoge bloeddruk, hartritmestoornissen
- Klachten tijdens inspanning zoals flauwvallen of pijn op de borst
- Familiegeschiedenis van hart- en vaatziekten
- Ongezonde levensstijl, zoals roken
3. Sporters met een hoge trainingsbelasting
-
- ≥ 4 keer per week sporten
- Trainingen langer dan 45 minuten of meer dan 6 uur per week
- Hoge hartslag tijdens inspanning (≥ 70–80% van max)
4. Jonge sporters in groeispurt die veel sporten
-
- Vanaf 11 jaar verandert het lichaam snel
- Intensieve sport (> 8–10 uur/week of > 5 aaneengesloten dagen) verhoogt kans op overbelasting en blessures
5. Sporters met (terugkerende) blessures of klachten
-
- Onderliggende oorzaken kunnen opgespoord en aangepakt worden
Hoe vaak?
Dat hangt af van jouw situatie:
- Bij gezondheidswijzigingen
- Bij nieuwe of intensievere sportdoelen
- Om de 4 jaar als algemene check
Sport je via een sportorganisatie? Raadpleeg eerst hun richtlijnen voor sportmedische geschiktheid. Ben je niet aangesloten? Gebruik dan de digitale vragenlijst Fit2sport.
Bovenstaande informatie heeft als doel om jou te informeren over de inhoud van een kwalitatief sportmedisch onderzoek, al bestaat één gouden standaard niet.
