Online pestgedrag in jouw sport: wat nu?

Online pestgedrag in jouw sport: wat nu?

Pestgedrag tussen jongeren kan overal opduiken: in de sportclub, op school, in de jeugdbeweging en ook online. Misschien merk je het als begeleider of vrijwilliger in jouw sportomgeving. Dan kan het best lastig zijn om te weten hoe je daar goed en pedagogisch op reageert. We delen graag heldere tips en concrete handvaten die je daarbij ondersteunen.

Wat is pesten?

Pesten is meer dan een ruzie of wat plagerijen. Bij een ruzie leren kinderen voor zichzelf opkomen, en plagen gebeurt meestal vanuit vriendschap en wederzijds respect. Pesten is iets anders.

We spreken van pesten wanneer iemand herhaaldelijk negatief wordt behandeld. Met gedrag dat vijandig, vernederend of intimiderend is. Het gebeurt met de bedoeling om te kwetsen en speelt zich af binnen een ongelijke machtsrelatie. De pester staat sterker dan degene die gepest wordt. Vaak heeft dat gedrag ook een sociale functie: de pester probeert diens status binnen de groep te versterken.

Pas als dezelfde persoon herhaaldelijk doelwit is van pestgedrag, spreken we van pestgedrag.

 

Wat is het verschil met online pesten?

Pesten kan verschillende vormen aannemen:

  • Fysiek
  • Verbaal
  • Materieel
  • Sociaal
  • Online

Online pesten heeft dezelfde kenmerken als pesten in het echte leven, maar er komen twee extra elementen bij kijken:

  1. De afstand is groter: door schermen en anonimiteit worden uitspraken vaak harder en kwetsender
  2. Ontsnappen is moeilijk: online pesten kan dag en nacht doorgaan, 24/7

Online pesten gebeurt vaak op sociale media, maar ook:

  • In chatgroepen
  • Tijdens videogames
  • Onder reacties bij artikels of video’s
  • Via memes (bewerkte beelden met een vaak kwetsende boodschap)

Online pesten tast het zelfbeeld, de mentale gezondheid en het dagelijks functioneren van jongeren ernstig aan.

Vormen van online pesten

Online pesten kan er heel verschillend uitzien:

  • Uitsluiting: iemand opzettelijk niet uitnodigen voor online groepen of activiteiten
  • Belediging: iemand online uitschelden of vernederen
  • Belachelijk maken: gênante foto’s of video’s van iemand delen zonder toestemming
  • Beschadiging: iemands online reputatie of accounts bewust schaden
  • Nadoen: zich online voordoen als iemand anders om die persoon in verlegenheid te brengen of schade te berokkenen
  • Bedreigen: iemand online bang maken of afpersen
  • Haatspraak: online kwetsende dingen zeggen over bijvoorbeeld de afkomst, huidskleur, het geloof of gender van een persoon of groep mensen
  • Grensoverschrijdende sexting: intieme beelden van zichzelf of iemand anders delen zonder toestemming

Er wordt online gepest in mijn sport. Wat kan ik doen?

Als begeleider of vrijwilliger kan je daarmee geconfronteerd worden. Een jongere vertrouwt je misschien iets toe. Of je merkt het zelf op in sportgerelateerde chatgroepen. Soms trekken ouders aan de alarmbel.

Wat je rol ook is: het belangrijkste is dat je reageert. Niet ingrijpen betekent onbedoeld kiezen voor de kant van degene die pest. Door wél te reageren, geef je een krachtig signaal:

  • Aan de gepeste: 'Ik zie je. Je staat er niet alleen voor.'
  • Aan de pester en de groep: 'Dit gedrag is niet oké.'

Wat kan je concreet doen?

1. Ga in gesprek met de jongere die gepest wordt

Voel je je onzeker of sta je er liever niet alleen voor? Dan kan je de Aanspreekpersoon Integriteit (API) van je sportorganisatie inschakelen.

In dit gesprek luister je vooral en stel je open vragen, zoals:

  • Wat is er precies gebeurd? Wanneer begon het? Hoe vaak gebeurt het?
  • Hoe is dat voor jou? Wat helpt je om het vol te houden? Wat geeft je steun?
  • Aan wie vertelde je het al? Heeft iemand al iets ondernomen?
  • Wat is voor jou belangrijk? Wat moet veranderen? Hoe wil je dat het wordt?
  • Wat is daarvoor nodig? Wat kan je daarbij helpen

2. Maak samen met de jongere duidelijke afspraken over de volgende stappen

Bespreek samen welke stappen gezet worden. Informeer de jongere altijd over wat je doet.

Er zijn twee mogelijke aanpakken:

  1. De niet-confronterende aanpak
    Je vertrekt vanuit het gevoel van het slachtoffer en zoekt samen met de groep naar oplossingen zodat het slachtoffer zich weer goed voelt in de groep. De focus ligt op herstel en op wat nodig is zodat het slachtoffer zich weer veilig voelt. Niet op schuld- of schaamtegevoel.
    De No Blame-methode kan hierbij helpen.

  2. De confronterende aanpak
    Je spreekt de pester(s) rechtstreeks aan op hun gedrag en de gevolgen ervan. Je maakt ook afspraken over welk gedrag wel oké is. Als het slachtoffer dit wil en er schuldinzicht is bij de pester(s), kan je een herstelgesprek organiseren.

Meer info over wanneer je welke aanpak gebruikt, vind je op allesoverpesten.be.

 

Hulp inschakelen mag altijd

Heb je extra hulp nodig of wil je graag even afstemmen over jouw aanpak? Dan kan je terecht bij:

  • De Aanspreekpersoon Integriteit van je sportclub, sportfederatie of sportdienst
  • Child Focus bij het delen van naaktbeelden
  • De politie bij strafbaar gedrag

De beste aanpak? Preventie

Voorkomen is beter dan genezen. Ook bij pesten.

Wil je binnen jouw sportorganisatie actief werk maken van een Wij Pestvrij-beleid? Dan kan je aan de slag met de Wij Pestvrij toolkit.

Met tien duidelijke bouwstenen bouw je stap voor stap een eigen antipestbeleid uit. Volledig gratis. Inclusief handleiding, opdrachten, checklist en communicatiemateriaal.

Ontdek alles op www.wijpestvrij.be

Wat onthouden we?

  • Als begeleider of vrijwilliger speel je een sleutelrol in het voorkomen van (online) pesten
  • Gebeurt het toch? Reageer altijd in overleg met degene die gepest wordt
  • Je kan kiezen tussen een niet-confronterende of confronterende aanpak
  • Niets doen werkt altijd in het voordeel van de pester
  • Jouw reactie kan écht het verschil maken

  

  

 


 

Bronnen

We willen dat iedereen sport zorgeloos kan beleven. Als kenniscentrum willen we de sportsector (van recreatieve sporter tot topatleet, van mens tot organisatie) informeren, sensibiliseren en actief ondersteunen op het vlak van ethiek en gezondheid.

Naar overzicht

Vragen over dit thema?

An De Kock

Kennis en ondersteuning integriteit
an@sportieq.be
09 496 06 16

Meer info?

Bekijk onze themapagina rond pesten. Daar vind je concrete informatie, en een overzicht van onze adviezen en tools.

Ook interessant

Kelly Cauwenbergh

Diëtist, Sportdiëtist, Bewegingsdeskundige

KC_IOC_selfie_vierkant.jpg

Sofie Belis

Sportarts

DSC_7755-2.jpg

Johan Roeykens

Kinesitherapeut, Bewegingswetenschapper

John Roosen

Sportarts, Cardioloog

Jens Van Akeleyen

Fysisch arts / Revalidatie arts

Ria Vanderstraeten

Sportdiëtist

Annick Willem

Andere

Annick Willem2.jpg

Frederik Deconinck

Bewegingswetenschapper

Annik Bosmans

Fysisch arts / Revalidatie arts

Lander Dewitte

Huisarts, Sportarts

Sjors Pietermans

Huisarts, Sportarts

Profielfoto Dokter .jpg

Mathias Peeters

Huisarts, Sportarts

Anouk Dieleman

Huisarts, Sportarts

Matthias De Paepe

Kinesitherapeut

Tine Loos

Kinesitherapeut, Osteopaat

Bert Van Bogaert

Huisarts, Sportarts, Trainer

Sam Moustie

Sportarts

Nick Hiltrop

Cardioloog

Joost Blontrock

Huisarts, Sportarts

Werner Vleugels

Huisarts, Sportarts

Peter Lagrou

Sportarts, Andere arts-specialist

Vincent Metsers

Huisarts, Sportarts

Baldwin Sondervan

Sportkinesitherapeut

IMG_5129.JPG

Cedric Arijs

Psycholoog, Sportpsycholoog

Cedric_profielfoto.jpg

Adelheid Steyaert

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

adelfoto.jpg

Jasper Van Criekinge

Huisarts, Sportarts

Steven Pauli

Sportarts, Andere arts-specialist

Guy Vandenhoven

Sportarts

Lianne De Mey

Sportarts

Leentje Verhaegen

Diëtist, Sportdiëtist

Eline Roels

Podoloog

Frank Pauwels

Sportarts

Frank 2.png

Angelique Veracx

Osteopaat

Schermafbeelding 2023-03-25 om 18.35.58.png

Reinout Van Schuylenbergh

Bewegingswetenschapper, Bewegingsdeskundige, Trainer, Andere

8A29F61D-4682-4B05-98A6-BDA7E62DCD0C.jpeg

Inge Vandenbempt

Huisarts, Sportarts

Nick Baelde

Radioloog

Jolien Vanendert

Diëtist, Sportdiëtist

Jan Notredame

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Vic Jaidn

Sportdiëtist

Kristof Ryheul

Sportleraar, Trainer

kristof_small.png

Simon Dhondt

Sportkinesitherapeut

Inge De Ridder

Sportdiëtist

Jeroen Baele

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Jonas Docx

Sportarts

Dries Pollin

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Jettie Tempels

Sportarts

Sara Engels

Gynaecoloog

ENGELS-sara.png

Frank De Winter

Sportarts

IMG20251212150816.jpg

Mathieu Maroy

Fysisch arts / Revalidatie arts

Ellen Buwalda

Kinesitherapeut

2025-04-3 Ellen profiel.jpg

Bram Debaene

Huisarts, Sportarts

Dirk Devleeschouwer

Huisarts, Sportarts

Frederik Ponet

Huisarts, Sportarts

Hendrik Roobaert

Huisarts, Sportarts

Bie Peremans

Kinesitherapeut

Dieter De Clercq

Sportarts

Annelies Harnie

Sportarts

Pieter Volcke

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

Muriel Stubbe

Sportarts, Andere arts-specialist, Andere

Jan Knapen

Kinesitherapeut

foto Jan Knapen.jpg

Bruno Vanhecke

Fysisch arts / Revalidatie arts

Bruno.jpg

Ruth Vanderheyden

Diëtist, Sportdiëtist

kopie profielfoto huddle.jpg

Joke Marlier

Endocrinoloog

Foto_JM.png

Wouter Eraly

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

Gerda Smets

Huisarts, Sportarts

Marc Royackers

Sportarts

Guy De Schutter

Sportarts

Elke Breye

Psycholoog, Sportpsycholoog

Karl Brack

Gynaecoloog

Cielke Snauwaert

Sportdiëtist

Koenraad Thuysbaert

Huisarts, Sportarts

Florian Borgions

Podoloog

20210405_081109.jpg

Kris Peeters

Sportarts

feest3.png