Matchfixing: wijdverspreid en onder de radar of ‘much ado about nothing’?
Matchfixing komt vaker voor dan je denkt. En blijft vaak onder de radar. Simpelweg omdat veel gevallen nooit gemeld worden. In deze blog legt Simon, onze expert fair play, uit wat matchfixing precies is, hoe je het herkent en vooral: wat jij kan doen.
Hoe vaak komt matchfixing voor?
Uit onderzoek blijkt dat heel wat sporters er al mee in aanraking kwamen:
In een Vlaamse studie:
- 6,3% gaf aan zelf benaderd te zijn
- 17,8% kende iemand die benaderd werd
- 36,3% vermoedde matchfixing in hun omgeving
Europees zien we gelijkaardige cijfers:
- 8,5% werd zelf benaderd
- 17,5% kende iemand die dat meemaakte
- Opvallend: de meeste voorstellen hadden sportieve motieven (68,5%), niet gokken
In België bevestigt het EPOSM-project (Evidence-based Prevention Of Sporting-related Match-fixing) dit beeld:
- 33,6% kende iemand die benaderd werd
- 17% werd zelf al benaderd
Bovendien valt op dat 76,1% van de gevallen een sportieve reden had. Meer dan de helft heeft daar geen melding van gemaakt.
Wat is matchfixing precies?
We spreken van matchfixing als iemand opzettelijk ingrijpt in (het verloop van) een wedstrijd of competitie om er een ongerechtvaardigd voordeel uit te halen, rechstreeks of via anderen.
Dat kan door een regeling te treffen, handelingen te stellen of nalaten om iets te doen.
Twee vormen van matchfixing
Sportgerelateerde matchfixing
Sportgerelateerde matchfixing betekent dat iemand het resultaat van een sportwedstrijd of -competitie beïnvloedt om sportieve redenen.
Denk aan: een competitie winnen, degradatie ontlopen of het proberen bepalen van de tegenstander in een volgende fase van een competitie.
Gokgerelateerde matchfixing
Hier is gokopbrengst het doel.
Een specifieke vorm is spotfixing: niet de hele wedstrijd, maar één moment wordt gemanipuleerd
Naast sportieve winst en financiële voordelen kunnen mensen ook onder druk van anderen en zelfs door bedreiging of intimidatie aan matchfixing doen. Je vindt alle informatie op onze themapagina over matchfixing.
Wat kan jij doen als sportorganisatie?
Je speelt een sleutelrol in preventie en aanpak.
Dit helpt:
-
Zorg voor een laagdrempelig aanspreekpunt
-
Investeer in educatie en sensibilisering voor sporters, officials, vrijwilligers en supporters
-
Maak duidelijke afspraken:
- Wat is matchfixing?
- Waar kunnen leden terecht bij vermoedens?
- Wat zijn de gevolgen bij overtredingen?
-
Denk na over de structuur van de competitie: hoe minder kwetsbaar een systeem is, hoe kleiner de kans op matchfixing
Wat kan jij doen als sporter?
Je hebt een morele verantwoordelijkheid om je niet in te laten met matchfixing. Sta even stil bij de impact:
- Op jezelf
- Op je team
- Op je sport
- Op het imago van je club en federatie
Daarnaast kunnen er sportieve gevolgen zijn (persoonlijke schorsing, sportieve straffen voor je ploeg) of zelfs strafrechtelijke gevolgen.
Belangrijk: in veel competities ben je verplicht om een voorstel of vermoeden van matchfixing te melden. Toch gebeurt dat in meer dan de helft van de gevallen niet.
Dat kan bij je organisatie, maar ook bij het Belgische meldpunt.
Twijfel? Blijf er niet mee zitten
Door te melden, help je je sport eerlijk te houden.
Bronnen
- Van Der Hoeven, S., De Waegeneer, E., Constandt, B., & Willem, A. (2019). Match-fixing: Moral challenges for those involved. Ethics & Behavior, 30(6), 425–443.
- Van Der Hoeven, S., Constandt, B., Manoli, A. E., van Bottenburg, M., Caneppele, S., & Willem, A. (2023). Match-Fixing in European Sports: Attitudes and Experiences. Deviant Behavior, 44(11), 1664–1681.
- Van Der Hoeven, S. (2022). EPOSM Result Report Belgium. EPOSM.
- Verdrag van de Raad van Europa inzake de manipulatie van sportwedstrijden: https://rm.coe.int/neerlandais-150211-definitieve-vertaling-matchfixingverdrag/16809ed41a.
- New typology of sports manipulations broadens definition of match-fixing: https://www.playthegame.org/news/new-typology-of-sports-manipulations-broadens-definition-of-match-fixing/.
