Matchfixing: wijdverspreid en onder de radar of ‘much ado about nothing’?
Matchfixing komt vaker voor dan je denkt. En nee: niet alleen in de gokwereld. Onderzoek toont dat sportieve motieven een grotere rol spelen dan gokmotieven. Toch blijft het probleem grotendeels onder de radar, omdat veel gevallen nooit gemeld worden. In deze blog legt Simon, onze expert fair play, uit wat matchfixing precies is, hoe je het herkent en wat sporters én sportorganisaties kunnen doen om het te voorkomen.
Hoe vaak komt matchfixing eigenlijk voor?
Uit verschillende onderzoeken blijkt dat matchfixing vaker voorkomt dan we denken. En dat veel gevallen nooit gemeld worden.
Uit een Vlaamse studie onder 567 sportbetrokkenen bleek dat 6,3% persoonlijk werd benaderd voor matchfixing. 17,8% kende iemand die benaderd werd. En 36,3% vermoedde matchfixing in hun omgeving.
Een Europese studie in zeven landen vond vergelijkbare cijfers: 8,5% werd zelf benaderd, 17,5% kende iemand die dat was. De meeste voorstellen hadden sportieve (68,5%) eerder dan gokmotieven (9,6%).
In België bevestigde het EPOSM-project deze tendensen: van de 960 respondenten kende 33,6% iemand die benaderd was, 17% was dat zelf. Sportgerelateerde motieven overheersten (76,1%), en meer dan de helft sprak er met niemand over.
Hoewel we matchfixing vaak linken aan (illegale) gokpraktijken, tonen de cijfers dus een ander verhaal: sportieve motieven komen veel vaker voor.
Wat betekent matchfixing precies?
In een definitie gegoten spreken we van matchfixing bij:
- Elke bewuste afspraak, handeling, regeling of nalatigheid
- Gericht op het ongeoorloofd wijzigen van de uitslagen of het verloop van sportwedstrijden of sportcompetities
- Om zo het onvoorspelbare karakter van deze sportwedstrijden of sportcompetities volledig of deels teniet te doen
- Met als doel het verkrijgen van een niet-gerechtvaardigd voordeel voor zichzelf of derden
Sportgerelateerde versus gokgerelateerde matchfixing
Daarnaast zijn er ook motivaties die louter financieel of materieel zijn, of situaties waarbij sporters onder druk worden gezet, al dan niet met (dreiging tot) geweld.
Wat kunnen sportorganisaties doen?
Sportorganisaties zoals sportfederaties en competitieorganisatoren kunnen matchfixing helpen opsporen. En mocht dat nodig zijn een tuchtprocedure in gang zetten. Wat je nodig hebt:
- Een laagdrempelig aanspreekpunt dat gecontacteerd kan worden bij vermoeden of geval van matchfixing.
- Educatie en sensibilisering aanbieden aan sporters, officials, vrijwilligers én supporters.
- Duidelijke afspraken communiceren:
- Wat valt onder matchfixing?
- Waar meld je vermoedens?
- Wat zijn de gevolgen bij overtredingen?
Ook het ontwerp van de competitie speelt mee: hoe minder kwetsbaar een systeem is, hoe kleiner de kans op matchfixing.
Wat kan jij doen als sporter?
Je hebt minstens een morele verantwoordelijkheid om je niet in te laten met matchfixing. Denk aan de gevolgen voor:
- Jezelf
- Je ploeg
- Je sport
- Het imago van je club of federatie
In sommige gevallen kan je zelfs strafrechtelijk vervolgd worden.
In veel competities ben je bovendien verplicht om (een vermoeden van) matchfixing of een voorstel daartoe te melden bij de organisator van de competitie of wedstrijd.
Je kan matchfixing ook steeds melden bij het Belgische meldpunt. Ook als omstaander trouwens.
Bronnen
- Van Der Hoeven, S., De Waegeneer, E., Constandt, B., & Willem, A. (2019). Match-fixing: Moral challenges for those involved. Ethics & Behavior, 30(6), 425–443.
- Van Der Hoeven, S., Constandt, B., Manoli, A. E., van Bottenburg, M., Caneppele, S., & Willem, A. (2023). Match-Fixing in European Sports: Attitudes and Experiences. Deviant Behavior, 44(11), 1664–1681.
- Van Der Hoeven, S. (2022). EPOSM Result Report Belgium. EPOSM.
- Verdrag van de Raad van Europa inzake de manipulatie van sportwedstrijden: https://rm.coe.int/neerlandais-150211-definitieve-vertaling-matchfixingverdrag/16809ed41a
- New typology of sports manipulations broadens definition of match-fixing: https://www.playthegame.org/news/new-typology-of-sports-manipulations-broadens-definition-of-match-fixing/
