Reageren op discriminatie: hoe pak je dat aan?

Reageren op discriminatie: hoe pak je dat aan?

Je hoort het nog al te vaak langs een sportveld. Racistische opmerkingen, een homofobe sneer, een seksistisch ‘mopje’. Hoe kan je reageren? En waarom is dat zo belangrijk?

Het is niet altijd gemakkelijk om te reageren op discriminerende uitspraken, maar het is wel erg belangrijk. Kijk daarom niet weg als je discriminatie opmerkt. Voor het slachtoffer maakt jouw moed om te reageren het verschil.

Je zorgt ervoor dat slachtoffers zich gesteund voelen én dat plegers aangesproken worden op hun gedrag. Bovendien kan je een rolmodel zijn voor anderen om ook te reageren op discriminatie.

Ontdek de 5 A’s: 5 laagdrempelige manieren om toch te reageren

Gelukkig zijn er verschillende manieren om te reageren op discriminatie. Afhankelijk van de situatie, jouw positie en veiligheid kan je op een andere manier reageren. Zo is er steeds een reactie die bij jou en de situatie past.

Sensoa ontwikkelde de 5 A’s: 5 manieren om te reageren op (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Maar die 5 A’s zijn evengoed van toepassing op discriminatie:

  1. Anderen betrekken
    Spreek een omstander aan die het ook ziet gebeuren: een verantwoordelijke, je vrienden of iemand anders. In jouw sportclub kan dit ook de club-API zijn.

  2. Aanspreken
    Spreek het slachtoffer aan en vraag of alles oké is. Voelt het veilig genoeg aan om ook de pleger aan te spreken? Doe dat dan. Zo toon je dat het gedrag niet oké is.

  3. Afzonderen
    Haal het slachtoffer fysiek weg. Vraag bijvoorbeeld: "Hey, ik vind de toiletten niet, kan je mij de weg wijzen."

  4. Afleiding creëren
    Haal de aandacht weg van wat aan het gebeuren is door bijvoorbeeld ‘per ongeluk’ iets te laten vallen.

  5. Aanwezig blijven
    Soms voelt het niet veilig om op het moment zelf te reageren. Blijf in de buurt en bied achteraf hulp.


Je hoeft niet altijd op de barricaden te kruipen om toch het verschil te maken. Voor het slachtoffer kan het al heel waardevol zijn als je in de buurt blijft. En nadien vraagt of alles oké is, of je kan helpen.

Stad Antwerpen herwerkte de 5 A’s naar 4 A’s om te reageren
op discriminatie.
Bron: Stop discriminatie en intimidatie. Reageer altijd. | Antwerpen

Reageren als clubbestuurder of als trainer

Als clubbestuurder of als trainer heb je vaak meer mogelijkheden om op een kordate manier te reageren op discriminatie.

Verwijs naar de gedragscodes

Je kan sporters en supporters aanspreken op hun gedrag en verwijzen naar de gedragscodes binnen je club. Zorg dat daarin bepalingen over discriminatie zijn opgenomen, communiceer ze duidelijk en zorg dat ze nageleefd worden.

Gebruik de voorbeelden van gedragscodes uit onze toolkit Grensoverschrijdend Gedrag.

Grijp kordaat in

Gaat het mis? Grijp dan snel en kordaat in. Zo weet iedereen dat discriminatie niet kan in de club. Ondersteun het slachtoffer en volg de situatie op.

Meld de situatie bij je club-API. Die kan bekijken of er verdere stappen nodig zijn.

Geef het goede voorbeeld

Geef tot slot zelf het goede voorbeeld. Maak geen flauwe mopjes of discriminerende opmerkingen. Ook niet achter gesloten deuren.

Wil je hiermee aan de slag binnen jouw club? Vraag dan onze vorming Reageren op haatspraak aan.

Reageren als official

Als official sta je in de bevoorrechte positie om te reageren op discriminatie en ongewenst gedrag. Negeer discriminatie niet. Reageer op een voor het slachtoffer erkennende en ondersteunende manier.

Luister goed

Luister aandachtig en geduldig naar sporters en de betrokkenen tijdens én nadat je hebt ingegrepen. Communiceer rustig en neutraal. Zoek indien mogelijk een afgescheiden plek om met de betrokkenen in gesprek te gaan (zoals de kleedkamer na de wedstrijd). En neem daarvoor je tijd.

Meld elk voorval van racisme en discriminatie aan de sportfederatie

Melden helpt de federatie om het voorval te beoordelen.

Bovendien kan de federatie op die manier discriminatie binnen de sport in kaart brengen. Dat is cruciaal om een goed beleid rond discriminatie te voeren.

Tot slot zorgt melden er ook voor dat het slachtoffer zich gesteund voelt.

We willen dat iedereen sport zorgeloos kan beleven. Als kenniscentrum willen we de sportsector (van recreatieve sporter tot topatleet, van mens tot organisatie) informeren, sensibiliseren en actief ondersteunen op het vlak van ethiek en gezondheid.

Naar overzicht

Vragen over dit thema?

Laura May

Kennis en ondersteuning gender & diversiteit
laura@sportieq.be
09 496 53 69

Meer info?

Bekijk onze themapagina rond discriminatie. Daar vind je concrete informatie, en een overzicht van onze adviezen en tools.

Ook interessant

Steven Pauli

Sportarts, Andere arts-specialist

Jonas Docx

Sportarts

Wito Leroy

Huisarts, Sportarts

Jettie Tempels

Sportarts

Hendrik Roobaert

Huisarts, Sportarts

Annick Willem

Andere

Annick Willem2.jpg

Pieter Volcke

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

Werner Vleugels

Huisarts, Sportarts

John Roosen

Sportarts, Cardioloog

Michèle Verhaest

Huisarts, Sportarts

Marc Royackers

Sportarts

Tine Loos

Kinesitherapeut, Osteopaat

Florian Borgions

Podoloog

20210405_081109.jpg

Guy De Schutter

Sportarts

Lander Dewitte

Huisarts, Sportarts

Nick Hiltrop

Cardioloog

Jan Knapen

Kinesitherapeut

foto Jan Knapen.jpg

Inge De Ridder

Sportdiëtist

Mathias Peeters

Huisarts, Sportarts

Jasper Van Criekinge

Huisarts, Sportarts

Ruth Vanderheyden

Diëtist, Sportdiëtist

kopie profielfoto huddle.jpg

Kelly Cauwenbergh

Diëtist, Sportdiëtist, Bewegingsdeskundige

KC_IOC_selfie_vierkant.jpg

Dieter De Clercq

Sportarts

Dries Pollin

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Jeroen Baele

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Cedric Arijs

Psycholoog, Sportpsycholoog

Cedric_profielfoto.jpg

Peter Claeys

Huisarts, Sportarts

Bie Peremans

Kinesitherapeut

Sara Engels

Gynaecoloog

ENGELS-sara.png

Sofie Belis

Sportarts

DSC_7755-2.jpg

Michael Nicasi

Bewegingsdeskundige, Trainer

micheln3 (5).jpg

Simon Dhondt

Sportkinesitherapeut

Vincent Metsers

Huisarts, Sportarts

Michel Wynsberghe

Kinesitherapeut, Trainer

Frederik Deconinck

Bewegingswetenschapper

Gerda Smets

Huisarts, Sportarts

Sjors Pietermans

Huisarts, Sportarts

Profielfoto Dokter .jpg

Inge Vandenbempt

Huisarts, Sportarts

Annelies Harnie

Sportarts

Jan Notredame

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Maarten Cox

Sportarts

Kristof Ryheul

Sportleraar, Trainer

kristof_small.png

Peter Muylaert

Huisarts, Sportarts

Annik Bosmans

Fysisch arts / Revalidatie arts

Dorien Meeusen

Diëtist, Sportdiëtist

Dirk Devleeschouwer

Huisarts, Sportarts

Cielke Snauwaert

Sportdiëtist

Ellen Buwalda

Kinesitherapeut

2025-04-3 Ellen profiel.jpg

Frederik Ponet

Huisarts, Sportarts

Wim Derave

Bewegingswetenschapper

Jolien Vanendert

Diëtist, Sportdiëtist

Muriel Stubbe

Sportarts, Andere arts-specialist, Andere

Baldwin Sondervan

Sportkinesitherapeut

IMG_5129.JPG

Wouter Eraly

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

Evi Wezenbeek

Sportkinesitherapeut

Sam Moustie

Sportarts

Leon Ghijselinck

Huisarts, Sportarts

Reinout Van Schuylenbergh

Bewegingswetenschapper, Bewegingsdeskundige, Trainer, Andere

8A29F61D-4682-4B05-98A6-BDA7E62DCD0C.jpeg

Leentje Verhaegen

Diëtist, Sportdiëtist

Ria Vanderstraeten

Sportdiëtist

Joke Marlier

Endocrinoloog

Foto_JM.png

Bert Van Bogaert

Huisarts, Sportarts, Trainer

Joost Blontrock

Huisarts, Sportarts

Nick Baelde

Radioloog

Peter Lagrou

Sportarts, Andere arts-specialist

Simon Claeys

Huisarts, Sportarts

Screenshot-2025-01-22-at-21.37.18-300x288.jpg

Vic Jaidn

Sportdiëtist

Eva De Mulder

Podoloog

Johan Roeykens

Kinesitherapeut, Bewegingswetenschapper

Matthias De Paepe

Kinesitherapeut

Jens Van Akeleyen

Fysisch arts / Revalidatie arts

Adelheid Steyaert

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

adelfoto.jpg

Femke Sermeus

Diëtist, Sportdiëtist

Femke25.jpg