Medicatie(misbruik) in sport

Medicatie(misbruik) in sport

De medicalisering van sport (zowel topsport als recreatiesport) is van alle tijden, maar niet zonder gevaar. Enerzijds zijn er de verboden medicatie die volgens de WADA-code als doping worden beschouwd. Anderzijds zijn er toegelaten medicatie die ook niet altijd onschuldig zijn voor onze gezondheid.

'No pain no gain'. Nog steeds een slagzin in de sport.

Die pijn proberen sporters te milderen met pijnstillers. Maar pijn is een belangrijk alarmsignaal van ons lichaam: het geeft aan dat er iets misgaat en dat we moeten rusten of hulp zoeken. Dat signaal maskeren of uitschakelen kan schade veroorzaken.

Welke pijnstillers worden gebruikt?

Van zwakke naar sterke werking:

Paracetamol (Dafalgan): pijnstiller
  • Veilig bij juiste dosis (3–4 g/dag)
  • Afgebroken door de lever
  • Hogere dosissen kunnen leverfalen en zelfs de dood veroorzaken
  • Vrij verkrijgbaar
NSAID’s (Brufen, Voltaren, Diclofenac): ontstekingsremmers
  • Vaak verkeerd gebruikt, bijvoorbeeld preventief of bij acute letsels

Een verzwikte enkel mag bijvoorbeeld de eerste dagen niet met NSAID’s behandeld worden. Want ontsteking is essentieel voor genezing en kan je beter de eerste dagen niet behandelen met ontstekingsremmers.

  • Indicatie moet door een arts gebeuren
  • Overconsumptie komt veel voor in ploegsporten

In het voetbal worden NSAID’s vaak gebruikt om pijn te verdoezelen. Bij de wereldbeker voetbal 2002 nam meer dan de helft van de spelers NSAID’s. Bij U17-spelers zelfs meer dan 40%. Sindsdien is het niet verbeterd.

  • Vrij verkrijgbaar in lage dosis, maar zou beter voorschriftplichtig zijn
  • Hoge dosissen of langdurig gebruik kunnen maagbloedingen, nierschade en hart- en vaatziekten veroorzaken

Kortom: ontstekingsremmers nemen terwijl je blijft sporten is een slecht idee! 

Tramadol (Contramal): sterke pijnstiller met veel nevenwerkingen.

  • Sinds 2024 verboden in competitie door invloed op bewustzijn en verhoogd risico op valpartijen
  • Verslavend en kan gewenning geven
  • Bij gebruik is sporten sowieso af te raden
  • Wordt enkel voorgeschreven bij ernstige orthopedische klachten of na operaties

Morfine en analogen: behoren tot de sterkste pijnstillers


  • Sterk verdovend, grote impact op bewustzijn en reactievermogen
  • Zeer verslavend en absoluut ongeschikt voor sport

Meer dan 25% van de American football players die deze pijnstillers namen tijdens hun carrière ontwikkelden een verslaving. 

Een ontstekingsremmer moet je, zoals de naam het zegt, nemen op het moment dat je een ontsteking hebt. Samen met voldoende rust en monitoring kan je op die manier een blessure verhelpen. In het voetbal worden ontstekingsremmers gewoon gebruikt om pijn te verdoezelen, met als gevolg dat de ontsteking alleen nog maar verergert.

Dr. Tom Teulingkx (HLN 03/2025)

Let op bij kinderen: geef nooit pijnmedicatie om hen toch te laten sporten. Kinderen kunnen pijn moeilijk lokaliseren of benoemen en verzwijgen het soms. Pijn = niet sporten. Let op signalen zoals manken of minder bewegen of slecht slapen. Pijnstillers alleen na overleg met een arts.

     

Marginal gains

Marginal gains zijn belangrijk geworden in topsport. Omdat verboden producten met sterke prestatieverbeterende werking makkelijker opspoorbaar zijn, grijpt men vaak naar combinaties van toegelaten medicatie en supplementen. Die kunnen samen erg belastend zijn voor het lichaam.

Medisch advies is altijd nodig, ook bij niet-voorschriftplichtige producten. Een cocktail van schijnbaar onschuldige middelen kan plots wel gevaarlijk worden. 

Welke andere medicatie wordt nog vaak gebruikt?

Astmamedicatie

Puffers en inhalatoren worden vaak misbruikt. Zulke medicatie is alleen nuttig voor patiënten met astma of inspanningsastma.

Bij sporters zonder die aandoening hebben puffers geen prestatieverbeterende functie. Integendeel. Ze kunnen de hartslag verhogen en sommige bevatten cortisone, wat schadelijk kan zijn.

Slaapmedicatie

Slaapmiddelen zijn ingeburgerd in topsport. Sporters maken lange reizen, hebben last van jetlags of wisselende slaapomstandigheden (hotels, kamergenoten). En ze gebruiken soms veel cafeïne. Dat verstoort de slaap.

Inslaapmiddelen zoals zolpidem (Stilnoct) of sterkere benzodiazepines (lormetazepam) zijn verslavend en geven gewenning. Absoluut te vermijden voor langdurig gebruik.

 

Kernboodschap

  • Medicatie is niet onschuldig, ook al kan je het zonder voorschrift kopen.
  • Medicatiegebruik bij sporters moet een juiste indicatie hebben die bijna altijd door een arts moet bepaald worden.
  • Ontstekingsremmers zouden beter op voorschrift zijn.
  • Pijnstillers hebben geen plaats om kinderen te kunnen laten sporten.
  • Er is een overconsumptie van slaapmedicatie en astmamedicatie bij sporters.

 

 

 


In onze blogs geven we experten de ruimte om hun eigen inzichten en ervaringen te delen. Deze bijdragen weerspiegelen niet automatisch het standpunt van Sportieq.

Staat jouw medicatie op de verboden lijst? Check op dopingvrij.vlaanderen

Huisarts, sportarts en voorzitter van de Vereniging voor Sport- en Keuringsartsen (SKA). Tom is lid van de Medische cel van Belgian Cycling en Cycling Vlaanderen (medisch coördinator Piste en Mountainbike Nationaal Team). Samen met Marc Geenen publiceerde hij in 2018 het boek 'Sportouders - Alles wat ouders van sportende kinderen moeten weten'.

Naar overzicht

Ook interessant

Michel Wynsberghe

Kinesitherapeut, Trainer

Wouter Eraly

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

Dirk Devleeschouwer

Huisarts, Sportarts

Jason Coldwell

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Sara Engels

Gynaecoloog

ENGELS-sara.png

Simon Dhondt

Sportkinesitherapeut

Frederik Deconinck

Bewegingswetenschapper

Sofie Belis

Sportarts

DSC_7755-2.jpg

Michael Nicasi

Bewegingsdeskundige, Trainer

micheln3 (5).jpg

Muriel Stubbe

Sportarts, Andere arts-specialist, Andere

John Roosen

Sportarts, Cardioloog

Angelique Veracx

Osteopaat

Schermafbeelding 2023-03-25 om 18.35.58.png

Sjors Pietermans

Huisarts, Sportarts

Profielfoto Dokter .jpg

Matthias De Paepe

Kinesitherapeut

Dorien Meeusen

Diëtist, Sportdiëtist

Guy Vandenhoven

Sportarts

Jan Notredame

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Frank Pauwels

Sportarts

Frank 2.png

Lucas Claessens

Huisarts, Sportarts

Kris Peeters

Sportarts

feest3.png

Michèle Verhaest

Huisarts, Sportarts

Ruth Vanderheyden

Diëtist, Sportdiëtist

kopie profielfoto huddle.jpg

Gerda Smets

Huisarts, Sportarts

Jasper Van Criekinge

Huisarts, Sportarts

Frederik Ponet

Huisarts, Sportarts

Elke Breye

Psycholoog, Sportpsycholoog

Eline Roels

Podoloog

Evi Wezenbeek

Sportkinesitherapeut

Reinout Van Schuylenbergh

Bewegingswetenschapper, Bewegingsdeskundige, Trainer, Andere

8A29F61D-4682-4B05-98A6-BDA7E62DCD0C.jpeg

Peter Lagrou

Sportarts, Andere arts-specialist

Femke Sermeus

Diëtist, Sportdiëtist

Femke25.jpg

Hendrik Roobaert

Huisarts, Sportarts

Jens Van Akeleyen

Fysisch arts / Revalidatie arts

Peter Claeys

Huisarts, Sportarts

Bie Peremans

Kinesitherapeut

Pieter Volcke

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

Sam Moustie

Sportarts

Bruno Vanhecke

Fysisch arts / Revalidatie arts

Bruno.jpg

Peter Muylaert

Huisarts, Sportarts

Jan Knapen

Kinesitherapeut

foto Jan Knapen.jpg

Kelly Cauwenbergh

Diëtist, Sportdiëtist, Bewegingsdeskundige

KC_IOC_selfie_vierkant.jpg

Jettie Tempels

Sportarts

Vic Jaidn

Sportdiëtist

Jolien Vanendert

Diëtist, Sportdiëtist

Adelheid Steyaert

Sportarts, Fysisch arts / Revalidatie arts

adelfoto.jpg

Luk Buyse

Huisarts, Sportarts

02022022.jpg

Koenraad Thuysbaert

Huisarts, Sportarts

Annelies Harnie

Sportarts

Steven Pauli

Sportarts, Andere arts-specialist

Ria Vanderstraeten

Sportdiëtist

Nick Hiltrop

Cardioloog

Dominique Devriese

Kinesitherapeut, Osteopaat

Logo Kine Kachtem.jpg

Anouk Dieleman

Huisarts, Sportarts

Marc Royackers

Sportarts

elke bleyaert

Andere

Tine Loos

Kinesitherapeut, Osteopaat

Frank De Winter

Sportarts

IMG20251212150816.jpg

Karl Brack

Gynaecoloog

Wito Leroy

Huisarts, Sportarts

Leentje Verhaegen

Diëtist, Sportdiëtist

Vincent Metsers

Huisarts, Sportarts

Florian Borgions

Podoloog

20210405_081109.jpg

Annick Willem

Andere

Annick Willem2.jpg

Cielke Snauwaert

Sportdiëtist

Dieter De Clercq

Sportarts

Dries Pollin

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut

Jonas Docx

Sportarts

Raf Lambrecht

Psycholoog, Sportpsycholoog

Mathieu Maroy

Fysisch arts / Revalidatie arts

Werner Vleugels

Huisarts, Sportarts

Nick Baelde

Radioloog

Eva De Mulder

Podoloog

Jeroen Baele

Kinesitherapeut, Sportkinesitherapeut