Sporters zijn vaak bezig met hun lichaam en gewicht. Omdat ze veel energie verbruiken, vraagt voeding extra aandacht. Maar soms gaat het mis. Eetgedrag kan verstoord raken. Eetproblemen komen best vaak voor in sport. En soms groeien ze uit tot een eetstoornis.
We kunnen eetgedrag voorstellen op een lijn:
Op onze themapagina over eetcompetentie vind je meer info over normaal eetgedrag.
Haperend eetgedrag komt wel vaker voor. Even minder gevarieerd eten. Een maaltijd overslaan. Experimenteren met gezonder eten. Dat hoort vaak bij de ontwikkeling.
Bij een aanhoudende verstoring van het eetgedrag. Eten voelt niet meer vanzelfsprekend en ontspannen. Een eetprobleem kan op zichzelf voorkomen. Of deel zijn van een eetstoornis.
Binnen sport komen ook eetproblemen zoals LEA (Low Energy Availability) en RED-S (relative energy deficiency in sport) regelmatig voor.
Als het verder gaat dan verstoord eetgedrag. Ook:
Tijdens een sportcarrière verandert je relatie met eten, je lichaam en prestaties. Dat is normaal.
Maar gaan sporters bewust restrictief eten of hun gewicht sturen? Dan kan dat uiteindelijk leiden tot verstoord eetgedrag.
Volgens internationale cijfers hebben sommige disciplines meer risico op verstoord eetgedrag:
Esthetische sporten, omdat uiterlijk en vorm zo belangrijk zijn in de beoordeling. Voorbeelden: gymnastiek, synchroonzwemmen, schoonspringen, kunstschaatsen.
Sporten met gewichtsklassen of gewichtsimpact, omdat lichaamsgewicht een directe rol speelt in de competitie. Voorbeelden: judo, worstelen, schansspringen.
Duur- of uithoudingssporten, omdat een laag lichaamsgewicht prestatievoordeel kan opleveren. Voorbeelden: langeafstandslopen, triatlon, wielrennen.
Voeding is brandstof. Dat is extra belangrijk voor sporters. Je lichaam heeft het nodig om gezond te blijven, te trainen, te herstellen en goed te presteren.
Preventie start bij eetvaardigheden, ook wel eetcompetentie genoemd. Dat betekent:
Als je de signalen van verstoord eetgedrag op tijd ziet, kan je verdere problemen vaak voorkomen.
Gewichtsafname of -toename, droge huid, haaruitval en duizeligheid.
Eetproblemen en -stoornissen zijn niet altijd zichtbaar aan iemands gewicht of uiterlijk!
Veranderingen in gedachten, gevoelens of houding.
Zoals een sterke angst om bij te komen, veel bezig zijn met eten of gewicht, een negatief lichaamsbeeld.
Veranderingen in eet- én beweeggedrag.
Sporters gaan bijvoorbeeld harder trainen, terwijl ze minder eten of onvoldoende herstellen.
Meer weten over specifieke signalen die je kan herkennen bij een sporter? Neem een kijkje op de infofiche van Eetexpert.
Merk je signalen die kunnen wijzen op verstoord eetgedrag, een eetprobleem of een eetstoornis? Blijf er niet alleen mee zitten.
Praat erover met iemand die je vertrouwt. Dat kan iemand zijn uit je directe omgeving, iemand binnen je sportcontext. Of een externe professional zoals een sportdiëtist of -psycholoog.
Je kan ook anoniem terecht bij heel wat hulpinstanties:
Ga in gesprek met je sporter. Hoe gaat het op fysiek, mentaal en sportief vlak?
Enkele aandachtspunten voor je gesprek:
Deel je zorgen eventueel met het omkaderende basisteam. Natuurlijk altijd met respect voor privacy en in samenspraak met de sporter.
Vermoed je een eetprobleem of eetstoornis? Of geeft je sporter het zelf aan? Dan is het belangrijk om gepaste hulp in te schakelen.
Verwijs de sporter bij voorkeur door naar gespecialiseerde zorg buiten de sportcontext.
Doorverwijzen betekent niet loslaten! Zorg voor een zorgvuldige inschatting, warme overdracht en verdere opvolging binnen de sport.
Voor ondersteuning kan je terecht bij de verwijslijn van Eetexpert. Je vindt er een overzicht van ervaren hulpverleners die vertrouwd zijn met eet- en gewichtsproblemen bij sporters.
Deze pagina kwam tot stand in samenwerking met:
Kennis en ondersteuning fysiek welzijn
nathan@sportieq.be
09 496 05 98
Kies zelf waarover je updates ontvangt.
Je traint hard, bent supergemotiveerd… en toch boek je geen vooruitgang. Herkenbaar? Soms ligt dat niet aan je schema, maar aan iets minder zichtbaars: je eet te weinig voor wat je lichaam moet doen. LEA en RED-S worden vaak pas laat herkend. In dit artikel ontdek je wat het is en op welke signalen je moet letten.
