Buitenspel
VAR Room: voetbal met een blik op de samenleving
In de VAR Room van de expo 'Buitenspel – Voetbal in de stad' van Stadsmuseum Gent kijken we naar voetbal zoals een video assistant referee dat doet: even pauzeren, herbekijken en nadenken. Alleen gaat het hier niet alleen over spelregels, maar ook over wat voetbal zegt over onze samenleving.
Op deze pagina vind je extra context, cijfers, reflectievragen en educatieve tools over vier thema's die leven in het voetbal: discriminatie, gendergelijkheid, koppen en het logo van KAA Gent.
Discriminatie: Is iedereen welkom op het veld?
Feiten in het jeugdvoetbal
- In seizoen 2024–’25: 568 meldingen van discriminatie bij Voetbal Vlaanderen
- 3 op 4 ouders waren al getuige van discriminatie
- 1 op 4 ouders zag hun eigen kind slachtoffer worden
- Meisjes worden vaker geviseerd dan jongens
- Discriminatie gebeurt vooral op basis van huidskleur of gewicht
- Uitschelden of uitsluiten gebeurt vaak omwille van een lager niveau
Wat is discriminatie?
Discriminatie is iemand ongelijk of oneerlijk behandelen op basis van persoonlijke kenmerken, zoals huidskleur, geslacht, geloof, beperking of seksuele oriëntatie.
Wist je dat…
- Elke jeugdclub een Aanspreekpersoon Integriteit (API) heeft? Dat is iemand die je altijd kan aanspreken met bezorgdheden.
- KBVB, Pro League en Voetbal Vlaanderen samen actie voeren via het plan Come Together?
Wat kan jij doen?
- Meld het, bij de API, de scheidsrechter of online
- Steun wie slachtoffer wordt van racisme
- Spreek mensen aan op kwetsende opmerkingen
- Ouders kunnen het charter tegen agressie ondertekenen
Onze ondersteuning
Diversiteit in de sportclub beter begrijpen Reageren op haatspraak in de sportclub
Gendergelijkheid: Hoe staat het met gelijke kansen?
Feiten
- 94% van de trainers in voetbalclubs is man
- Slechts 10% van de spelers is vrouw
- Vrouwen zijn vaker lid van sportclubs, maar veel minder actief als coach of bestuurder
Wat is gendergelijkheid?
Gelijke kansen en behandeling, ongeacht of je vrouw, man of non-binair bent. In sport gaat het over gelijke toegang, waardering en ontwikkelingskansen.
Themapagina Gender- en seksediverse personen
Wist je dat…
- Vrouwenvoetbal in België en Engeland ooit verboden werd?
- Er tot 2015 geen Gouden Schoen voor vrouwelijke voetballers bestond?
- Het Amerikaanse vrouwenteam in 2019 meer opbracht dan het mannenteam, maar minder werd betaald?
Wat kan jij doen?
- Stel je kandidaat voor een functie in je club
- Praat over gelijke kansen in je team of op school
- Ga supporteren voor vrouwenwedstrijden
Onze ondersteuning
Koppen: Hoe gevaarlijk is koppen?
Feiten
- Profvoetballers lopen 3,5 keer meer kans op dementie
- Bij kinderen is de impact nog niet volledig duidelijk
- Hersenschuddingen worden vaak niet herkend of gemeld
Wist je dat…
- Spelers onder 9 jaar sinds 2024 niet meer mogen koppen?
- Balgewicht, snelheid en techniek een groot verschil maken?
- Keepers extra risico lopen door botsingen?
- Sommige clubs hun jeugdkeepers al met een helm laten spelen?
Wat kan jij doen?
- Neem voorzorgsmaatregelen
- Meld duizeligheid of klachten meteen
Onze ondersteuning
Het logo van KAA Gent: Hoe beladen is een logo, trots of probleem?
Waar gaat het debat over?
Het logo van KAA Gent is historisch gegroeid, maar sluit aan bij een bredere discussie over stereotypering en culturele toe-eigening van Native Americans. Wereldwijd wordt dit soort beeldtaal steeds vaker in vraag gesteld.
Wist je dat…
- Native American organisaties al sinds de jaren 1960 protesteren tegen zulke beelden?
- Twee derde van de Amerikaanse clubs hun logo of mascotte al wijzigde?
- Ook in Gent dit debat sinds 2015 gevoerd wordt?
- Een wijziging van het logo enkel kan met akkoord van de supportersraad?
Wat kan jij doen?
Start het gesprek in je klas of team:
- Waarom zijn logo’s zo belangrijk?
- Mag een clublogo veranderen?
- Wat is representatie, en wanneer wordt het problematisch?
De VAR Room is ontwikkeld door het STAM in nauwe samenwerking met Sportieq, KAA Gent Foundation, Pro League en Evelien Jonckheere.
